Hotline: 0903 413 359

Khu du lịch Vinahouse: Bảo tàng kiến trúc - Làng nghề truyền thống - Trạm dừng chân du lịch

Khu du lịch Vinahouse nằm giữa con đường nối hai di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn – Hội An, nằm trên đoạn đường từ Vĩnh Điện đi Hội An, cách Tam Kỳ 45 km về phía Bắc và cách Đà Nẵng 25 km về phía Nam.
Toàn cảnh Khu du lịch gắn với khu vườn có diện tích hơn 11.000 m2. Khu đất hình cánh cung được thiết kế dạng bậc thang tam cấp với thế tựa lưng vào núi nhân tạo. Khu đất này ngày trước thuộc địa phận làng La Qua, phủ Điện Bàn, trấn Quảng Nam, nay là phường Điện Minh, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Khu du lịch Vinahouse là quần thể với 18 nếp nhà cổ xưa độc đáo nhất của người Việt và 15 công trình kiến trúc được phục dựng trở lại. Đến với nơi này, du khách có thể trải nghiệm mình với ba không gian chuyên biệt: không gian bảo tàng kiến trúc, không gian làng nghề truyền thống và không gian trạm dừng chân du lịch với đầy đủ các dịch vụ đi kèm: tham quan, trải nghiệm, mua sắm, ẩm thực, bar - café, hội nghị, âm nhạc dân tộc, trò chơi dân gian... Được khởi công xây dựng từ ngày 04/04/2004 và hoàn thành vào ngày 12/12/2012, Khu du lịch Vinahouse  chính thức khánh thành và đưa vào sử dụng vào ngày 13/06/2013 nhân dịp lễ hội “Quảng Nam – hành trình di sản” lần thứ V.



Hình 1: Phối cảnh tổng thể Khu du lịch Vinahouse Việt Nam

Đến với Khu du lịch Vinahouse, du khách có thể trải nghiệm và tận hưởng những triết lý về không gian nhà cổ xưa với những cảm xúc bất ngờ. Đầu tiên là hình ảnh của hàng Trụ biểu. Bốn cột trụ biểu bằng gỗ cách điệu bao quanh ôm ấp lấy tảng đá vuông, cùng tựa vào cây thiên tuế nghìn năm như là sự ôm ấp mạnh mẽ, cứng cáp, trường tồn, tạo nên giá trị vững chắc của không gian truyền thống Việt. Không dừng lại ở đó, khi ánh sáng mặt trời lặn xuống nhường chỗ cho màn đêm, hàng trụ biểu lại lung linh ánh đèn, hòa với tiếng ríu rít của bầy chim về làm tổ… tựa hồ như muôn vàn lời mời gọi du khách bốn phương cùng về đây – về với Khu du lịch Vinahouse để một lần tìm lại ký ức  làng xưa …

Hình 2: Hàng trụ biểu

Đường dẫn vào khu du lịch Vinahouse gồm ba lối đi chính: Đông Bình Môn, Tây Hưng Môn, và Chính Môn. Chính Môn được thiết kế với không gian rợp bóng cau xanh, hàng chè tàu chạy dài men theo lối đi. Kiểu “trước cau sau chuối” của lối vào Chính Môn gợi lên một chút tình quê hồn hậu, chút yên bình lặng lẽ của khung cảnh nhà vườn miền Trung nói chung và cảm giác ấm áp nồng đượm, gần gũi của làng quê Quảng Nam nói riêng.

Hình 3: Cổng chính (Cổng nhà vườn)

Đối diện qua cổng chính, du khách sẽ thấy bức bình phong trấn tâm, là khối đá tự nhiên hình song tượng (voi phục) đặt trong mảnh sân vườn, uy nghi và độc đáo.



Hình 4: Viên đá lớn hình con voi phục bên trong cửa chính

Đông Bình Môn được mô phỏng và cách điệu từ cổng của khu phố người Việt xưa như phố Hội An, phố Bắc Bộ hay còn được gọi bằng cái tên quen thuộc, giản dị là “cổng phố”. Lối đi này dành cho tất cả du khách. Con đường đi phía sau cổng chạy thẳng tắp đưa du khách tiến bước vào không gian bên trong. Hai bên trồng hai hàng trúc vàng – loài cây tượng trưng cho khí tiết của người quân tử, sẵn lòng hào hiệp đón chào bạn tri kỷ, tri âm.



Hình 5: Cửa Đông (cổng phố)

Bất kỳ nơi nào cũng cần một khoảng lặng riêng, trong nhà cần một thư phòng, trong vườn thì cần một góc vắng, một không gian để tịnh dưỡng sau một thời gian dài mệt nhọc, hoặc những người bạn chí tốt có thể ngồi hàn huyên tâm sự. Nhà vọng nguyệt (ngắm trăng) kiểu Huế tại vị trí phía Đông này mang ý nghĩa ấy. Trước nhà có một cây dâu già, ở chố đắc địa, giúp tăng thêm vẻ duyên dáng cho căn nhà.



Hình 6: Nhà vọng nguyệt (Huế)

Cửa Tây vào nhà được thiết kế gồm ba cửa gọi là Cổng Tam Quan; trước đây, chỉ những ngôi nhà của những người có địa vị trong xã hội hoặc các công trình tín ngưỡng, tôn giáo mới được xây loại cổng này. Nguyên liệu cũng như hoa văn làm nên chiếc cổng này được lấy từ nhà rường Quảng Nam và phục dựng trở lại thành cổng riêng dẫn vào ngôi nhà thờ tổ. Cổng Tam Quan được thiết kế dựa trên ý tưởng ấy và là đặc trưng của những ngôi nhà thờ tổ.



Hình 7: Cổng Tây (Cổng Tam Quan)

Qua khỏi cổng Tam Quan là ngôi nhà tam gian nhị hạ đơn Quảng Nam, cách gọi nôm na là nhà ba gian hai chái, với chức năng là nhà thờ tổ. Đây là mẫu nhà duy nhất còn lại tại Quảng Nam, được sưu tầm và phục dựng  tương đối nguyên vẹn. Nhà thờ tổ có ba gian, lợp ngói âm dương, mỗi gian có một chức năng riêng và sự bố trí các gian rất độc đáo, tạo nên một không gian gói gọn, khép kín và ấm cúng. Trước thềm nhà có những khóm mẫu đơn, hoa trang, điểm thêm nét thanh tao nhưng bình dị dân dã.



Hình 8: Nhà tam gian nhị hạ Quảng Nam (nhà thờ tổ)

Phía bên trái nhà thờ tổ là nhà chờ thuyền (Quảng Nam). Đường đi ra nhà chờ thuyền được cách điệu bằng cầu tre, hai bên đường phủ bóng trúc, phía trước nhà là hồ bạch liên với hình dáng độc đáo, kết hợp với vật liệu ốp lát là những chiếc đĩa bát tiên quá hải, góp phần làm cho căn nhà vừa cổ kính nhưng lại vừa mềm mại, nên thơ.



Hình 9: Nhà chờ thuyền (Quảng Nam)

Bước vào góc vườn này, với ý tưởng tạo không gian có chút riêng tư nên thay vì làm những chiếc cầu bắc ngang qua hồ, chủ nhân lại bố trí những viên đá xếp vào nhau tạo thành đường đi trên mặt nước, vừa có thể cho du khách nhìn ngắm được cảnh trên bờ hoa nở, dưới dòng cá lội tung tăng.


Bố trí không gian như vậy là thuận theo tự nhiên và theo quan niệm phong thủy của người Việt. Từ nhà thờ tổ, mặt bằng được nâng lên và đây cũng chính là đường đi lên tam cấp đầu tiên của khu tham quan. Năm viên đá nằm ngay gian trung, giống như Ngũ Hành Sơn, ngôi nhà đặt tại vị thế tựa lưng vào sườn núi. Núi là thế huyền vũ, phía trước là chu tước, phía đông là thanh long, phía tây là bạch hổ. Ngôi nhà thờ tổ được bố trí đúng theo quan niệm không gian hội tụ: thanh long, bạch hổ, huyền vũ, chu tước.

Góp thêm vào bộ sưu tập nhà Việt Nam này là nhà ngũ gian, hay còn được gọi với cái tên là nhà năm gian – một căn nhà sở hữu bộ vì kèo tam đoạn độc đáo nhất trong tất cả nhà cổ tại Quảng Nam.




Hình 14: Nhà ngũ gian

Nhà tam gian tứ hạ Quảng Nam được sưu tầm từ nhà của cụ bà Trần Thị Thao thôn Đại Phú, Đại Lộc, Quảng Nam, là căn nhà duy nhất tại Quảng Nam có kích thước lớn nhất cũng như số cột nhiều nhất - 108 cây cột. Theo kết quả của đợt điều tra, nghiên cứu năm 2001 của Trung tâm Bảo tồn di sản di tích Quảng Nam phối hợp với các kiến trúc sư của Trường ĐH Nihon và ĐH Nữ Chiêu Hòa (Nhật Bản) về các ngôi nhà truyền thống của người Việt ở Quảng Nam, đây được xem là kiến trúc nhà ở cổ truyền lớn nhất ở Quảng Nam với 200 tuổi. Bên cạnh quy mô rộng lớn, ngôi nhà còn mang nét khác biệt trong nghệ thuật điêu khắc gỗ công phu tỉ mỉ, với những họa tiết cách điệu đôc đáo. Ngôi nhà này sẽ luôn dang tay chào đón những du khách mong muốn khám phá những bí ẩn, những điều kỳ thú trong kiến trúc này.



Hình 15: Nhà tam gian tứ hạ Quảng Nam

Nhà năm gian hai chái kép là một kiến trúc hiếm thấy trong số nhà cổ Việt Nam ở Quảng Nam. Ngôi nhà được bày trí gồm Đông Phòng và Tây Phòng, vừa sử dụng làm nơi ở, vừa bố trí để thờ tổ tiên. Không thanh mảnh, nhẹ nhàng như kiến trúc Huế, nhà Ngũ gian nhị hạ của Quảng Nam mang đậm tính chất phát, bền chắc như chính người dân quê ở đây qua kết cấu cấu trúc kèo chồng, nhưng bên cạnh đó cũng ẩn chứa vẻ đẹp bình dị qua đường nét uốn cong, gờ gấp của những thanh trính lận. Cùng với những kỹ thuật chạm trổ khá công phu và chủ đề trang trí phong phú, tất cả đã tạo nên một ngôi nhà năm gian nhị hạ đặc trưng của vùng quê Quảng Nam và không thể nhầm lẫn với bất kì kiến trúc nào khác.



Hình 16: Nhà năm gian hai chái kép

Tiến sâu vào “Không gian nhà Việt Nam”, ta sẽ bắt gặp ngôi nhà 3 gian 2 chái vỏ cua, được phục dựng lại từ Phủ đường của ngài Tôn Thất Đạm, một vị quan ở Huế xưa. Bên trong ngôi nhà còn lại áng thờ sơn son thếp vàng và tấm hoành phi khá nguyên vẹn. Ngôi nhà này còn tạo được điểm nhấn với bộ cửa chính, các tấm liên ba, các đầu đuôi kèo được chạm trổ tỉ mỉ, công phu, và còn sót lại rất ít trong khu vực thành nội Huế.


Hình 18: Nhà tam gian tiền đường Huế (mẫu nhà Phủ)

Điểm dừng thú vị tiếp theo cho du khách sẽ là nhà tranh tre 1 gian 2 chái – ngôi nhà được xếp vào danh sách một trong 3 nếp nhà còn lại ở Quảng Nam theo khảo sát của Trung tâm Bảo tồn Di sản Di tích Quảng Nam. Ngôi nhà này đã được phục chế trở lại và có niên đại 102 năm tuổi. Trong nhà trưng bày rất nhiều nông cụ như thúng, bồ, cối xay, cối giã, giường tre … Bên hông nhà vẫn còn nguyên vẹn bếp nấu củi mà người xưa vẫn hay dùng.



Hình 20: Nhà tranh tre 1 gian 2 chái Quảng Nam

Nối liền giữa không gian Bảo tàng tàng, không gian làng nghề và không gian ẩm thực là một dãy trường lang dài 54m, chia thành 3 cấp làm lối đi che nắng, che mưa thuận tiện cho du khách.



Hình 21: Nhà trường lang

Nhà nhất gian tứ hạ Quảng Trị có một cái tên rất mộc mạc là nhà Bánh Ú – một căn nhà hiếm thấy trong số nhà ở dân gian tại Quảng Trị.



Hình 22: Nhà nhất gian tứ hạ Quảng Trị

Từ vùng đất lửa vĩ tuyến 17, bạn đến sông Gianh và sẽ ngạc nhiên thích thú trước ngôi nhà Rường 1 gian 2 chái hiên – một kiến trúc nhà ở rất phổ biến ở Quảng Bình. Ngôi nhà này in đậm nét đặc trưng riêng với gian trung được thiết kế rất rộng, ít cột, hai chái, tạo không gian rộng rãi cho căn nhà.



Hình 23: Nhà 1 gian 2 chái hiên Quảng Bình

Nhà lá mái 1 gian 2 chái đặc trưng ở Bình Định là căn nhà làm từ gỗ mít vườn, có 2 tầng mái. Một mái bằng tre ngâm đan đắp đất sét trộn rơm được người Bình Định xưa làm nhà ở cho gia đình.



Hình 25: Nhà lá mái 1 gian 2 chái Bình Định

Nhà lục giác Nam bộ là căn nhà với kết cấu đơn giản, mái lợp ngói vảy cá, thường đặt trong khuôn viên gia đình như là một nơi nghỉ mát.

Hình 26: Nhà lục giác Nam bộ

Nhà tứ giác Nam Bộ cũng là một kiến trúc đơn giản với mái lợp ngói vảy cá. Ngôi nhà được đặt trong khuôn viên gia đình, nơi tham quan du lịch như một điểm dừng chân nghỉ ngơi, chòi câu cá …



Hình 27: Nhà tứ giác Nam Bộ

Nhà bát giác Bắc Bộ có đầu đao vươn lên là một đặc trưng tại các công trình tôn giáo tín ngưỡng ở đồng bằng Bắc Bộ.

Hình 28: Nhà bát giác Bắc Bộ

Nhà 3 gian 2 chái Bắc Bộ phổ biến khắp đồng bằng Bắc Bộ với công năng như nhà ở hoặc nhà thờ tổ tiên.



Hình 29: Nhà 3 gian 2 chái Bắc Bộ

Nhà Thủy Đình hồ bán nguyệt là loại hình kiến trúc độc đáo nhất ở Việt Nam,  xuất hiện rất sớm từ thế kỷ XI (1030) trong quần thể kiến trúc Đền Lý Bát Đế (Đền Đô) tại làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Thủy Đình hồ bán nguyệt ngày trước là nơi các chức sắc ngồi xem biểu diễn rối nước và từng được Ngân hàng Đông Dương thời Pháp thuộc chọn là hình ảnh in trên giấy bạc "năm đồng vàng". Ngôi nhà được phục dựng lại, đặt trên hồ bán nguyệt và nằm tại trung tâm cổng làng Bắc Bộ đúng theo lối kiến trúc vốn có của nó.



Hình 30: Nhà 1 gian 2 chái cổ lầu Bắc Bộ (Thủy Đình)

Hình 31: Cổng làng  Bắc Bộ

Nhà hình nón lá nghiêng được cách điệu qua dáng của người phụ nữ Việt đội nón lá nghiêng che …


Hình 33: Nhà nón lá nghiêng

Nhà hình nón lá lớn (khu hội nghị) được cách điệu từ nhiều lọ Lộc Bình và chiếc nón lá khổng lồ để thông thoáng, được làm từ các loại vật liệu truyền thống ở địa phương, thân thiện với môi trường



Hình 34: Nhà nón lá lớn

Nhà nón lá nhỏ (khu ẩm thực cao cấp) được cách điệu từ chiếc ấm trà xưa với thiết kế sang trọng và ấm cúng, được làm từ những vật liệu truyền thống chống chịu được với thiên nhiên khắc nghiệt.



Hình 35: Nhà nón lá nhỏ

Khu nhà sàn Cơ Tu (khu ẩm thực truyền thống ba miền) được phục chế từ ngôi nhà Cơ Tu của đồng bào dân tộc thiểu số  ở miền Trung, ngôi nhà được thiết kế gồm 7 gian, dùng các vật liệu gỗ, tranh, tre, nứa, lá …

Hình 36: Nhà sàn Cơ Tu

Với chặng hành trình rong ruổi trên miền cảm xúc qua khu bảo tàng nhà cổ, du khách có thể thưởng lãm bao nét đẹp cổ kính, những giá trị di sản tuyệt mỹ mà bao thế hệ người Việt đã dày công tạo dựng. Ta càng thêm yêu quý và tự hào về truyền thống, chiêm nghiệm sự tài hoa lịch lãm của người xưa trong kiến trúc và bài trí không gian sinh hoạt, ăn ở, thờ cúng … Chúng ta đến mảnh đất này và ở đó, với chiều sâu văn hóa nhân văn. 

Khu du lịch Vinahouse Việt Nam là nơi để du khách trải mình với những kiến văn, cảm xúc. Đồng thời nơi ấy sẽ cho bạn thấy ý niệm về sự tiếp nối công cuộc bảo tồn, tôn tạo, giữ gìn cái đẹp từ khu bảo tàng nhà cổ đến khu làng nghề truyền thống. Một ngày về qua đó cùng lễ hội “Quảng Nam – Hành trình di sản”, Khu du lịch Vinahouse sẽ là điểm dừng chân thú vị cho du khách. Sau bước chân lãng du, còn gì thú vị hơn nữa khi bạn được nhìn ngắm những nếp nhà xưa, rồi có thể thưởng thức ẩm thực ba miền đất nước với những món quà quê dân dã của mì Quảng, bún bò Huế, cơm hến, cơm lam … Bên chén trà trong sương sớm, nghe hương hoa cau thoảng nhẹ góc sân vườn …